صفنیا آشکار می‌کند خدای وحشتناک و شگفت‌انگیز
کلمه انگلیسی «terrifying» (وحشتناک) از ریشه لاتین terrere به معنای «ترساندن، الهام بخشیدن به ترس یا وحشت، بسیار ترساندن» می‌آید. اما از همین ریشه کلمه «terrific» (شگفت‌انگیز) را نیز به دست می‌آوریم که به معنای «بسیار خوب، شدید، عالی» است. هنگام خواندن صفنیا، خوب است که این دو کلمه انگلیسی را برای توصیف خدا – وحشتناک و شگفت‌انگیز – در تعادل نگه داریم. او در برخورد با هیچ یک از مخلوقات خود سازش نمی‌کند.
صفنیا که بود؟
از کتاب مقدس اطلاعات زیادی در مورد صفنیا نداریم، به جز یک ثبت بسیار مختصر از نسب او (صفنیا ۱:۱). آنچه این نبی گفت مهمتر از آن بود که او که بود. نام صفنیا در عبری به معنای «پنهان یا گنجینه یهوه» است. این به من می‌گوید که ممکن است یک شخص زندگی مسیحی خداترسانه‌ای داشته باشد حتی زمانی که این کار مد روز نیست. فقط به این دلیل که دیگران اشتباه می‌کنند، نیازی به پیوستن به آنها نیست. در زمان‌های دشوار، خدا صفنیا را در امان نگه داشت زیرا او برای او استفاده‌ای داشت.
در مورد «سلطنت یوشیا» (صفنیا ۱:۱) می‌توان در دوم پادشاهان ۲۲:۱-۲۳:۳۰ و دوم تواریخ ۳۴:۱-۳۶:۱ خواند. صفنیا تقریباً مطمئناً بر پادشاه تأثیر داشت. او بسیاری را الهام بخشید تا خدای «شگفت‌انگیز» خود را در برابر یک جریان مخالف قوی دنبال کنند.
حضور نام پادشاه حزقیا در صفنیا ۱:۱ نشان می‌دهد که صفنیا شاهزاده‌ای از خاندان سلطنتی یهودا بود. وقتی او شاهزادگان را در صفنیا ۱:۸ محکوم کرد، از نزدیک می‌دانست که در مورد چه چیزی صحبت می‌کند. آنها خدایان خارجی مد روز را ترجیح می‌دادند. صفنیا هیچ یک از اینها را قبول نمی‌کرد. و برای مؤمن راه دیگری وجود ندارد.
یوشیا، پادشاه جدید، جوان و خداترس، به نظر می‌رسد که در زندگی اصلاح‌شده خود توسط سخنگویان معاصر خدا: صفنیا، ناحوم و ارمیا کمک شده است. متأسفانه، اکثر مردم گوش دادند و سپس آنها را کنار گذاشتند. انتخاب‌های شخصی آنها به این معنی بود که آنها در نهایت با «وحشت» خدای متعال به تنهایی روبرو خواهند شد. چه فکر وحشتناکی!
«من خواهم»
این کتاب مقدس، مانند همه کتاب‌های دیگر، «کلام خداوند» است (صفنیا ۱:۱،۱۰). هر چه در مورد زیبایی آن فکر کنیم، حقیقت آن غیرقابل انکار است. وقتی خدا سخن می‌گوید، هر کلمه را جدی می‌گیرد. حقیقت خدا حقیقتی غیرقابل انکار است.
یکی از راه‌های یادگیری از این کتاب عهد عتیق این است که آن را بخوانیم و کلمات و عبارات تکراری را یادداشت کنیم. در صفنیا من شمردم که خدا حداقل ۲۰ بار می‌گوید «من خواهم»؛ «روز (خداوند)» حداقل ۲۰ بار، چهار بار از آنها با «خشم» او.
این را روشن کنید: نبوت صفنیا با تاریکی آغاز می‌شود اما با فیض پایان می‌یابد! با غم آغاز می‌شود اما با آواز خواندن پایان می‌یابد! دو پیام اصلی در آن وجود دارد.
- خدا گفت: «من خواهم.» خدای مقتدر و سخت‌گیر ما، که همیشه گناهکاران توبه‌ناپذیر را به مجازات تهدید کرده است، قطعاً آن را در زمان مناسب خود به انجام خواهد رساند. افتادن به دست خدای زنده، امری وحشتناک (هولناک) است (عبرانیان ۱۰:۳۱).
- خدا گفت: «روز خداوند» و «خشم» او. خدای مقتدر و نجات‌بخش ما، که در طول تاریخ گناهکاران را به نجات رسانده است، به رحمت خود آن در را تا پایان باز نگه خواهد داشت (دوم پطرس ۳:۹). نجات «شگفت‌انگیزی» از خدای «شگفت‌انگیز» ما دریافت خواهد شد. آتش داوری خدا برای پاکسازی است. او از طریق آتش تصفیه‌کننده خود به دنبال قدوسیت ماست.
- به طول باورنکردنی که خدا برای حذف کامل گناه از حضور خود و از زمین خود طی خواهد کرد، توجه کنید. «من خواهم» نه بار در فصل اول تکرار شده است (صفنیا ۱:۲-۴،۸،۹،۱۲،۱۷) و با این جمله پایان می‌یابد: «او (خدا) ناگهان به همه ساکنان زمین پایان خواهد داد» (صفنیا ۱:۱۸). مردم به خاطر پرستش دروغین (۴-۵)؛ به خاطر بی‌تفاوتی نسبت به پرستش واقعی (۶)؛ به خاطر غرور، تکبر، سوءرفتارهای اقتصادی (۸-۱۱)؛ و به خاطر اعتماد به دستاوردهای خود (۱۲-۱۳) مجازات شدند. ما نمی‌توانیم خدا را فریب دهیم.
«آن روز»
ما به سرعت به دومین عبارت مکرر در نبوت صفنیا هدایت می‌شویم: «آن روز» – همچنین به عنوان «روز خداوند» (صفنیا ۱:۷،۱۴)؛ و «روز خشم خداوند» (صفنیا ۱:۱۸؛ ۲:۲؛ ۳:۸) یافت می‌شود. در سال ۵۹۷ قبل از میلاد، ۳۰ سال پس از آنکه صفنیا شروع به موعظه هشدارهای خدا کرد، اولین موج تخریب بر اورشلیم آمد. خدا بابلیان را به عنوان خادمان خود استفاده کرد. تا سال ۵۸۷ تقریباً تمام جهان شناخته شده توسط آنها بلعیده شد – و یک تحقق دوم هنوز در راه است. در زمان‌های آخر، خدا یک روز داوری نهایی را بر جهان خواهد آورد. خداوند ما عیسی در مورد آن صحبت کرد (متی ۲۴:۳-۲۵:۴۶). با پریشانی بی‌سابقه آغاز خواهد شد (۲۴:۲۱)؛ از بازگشت پسر انسان (عیسی) در جلال عظیم عبور خواهد کرد (۲۴:۳۰)؛ و با رفتن برخی افراد به مجازات ابدی در حالی که دیگران به زندگی ابدی می‌روند، پایان خواهد یافت (۲۵:۴۶). مسیحیان اولیه باور داشتند که «روز خداوند» به طور غیرمنتظره‌ای مانند «دزدی در شب» خواهد آمد (اول تسالونیکیان ۵:۲؛ دوم پطرس ۳:۱۰). ما باید انتظار غیرمنتظره را داشته باشیم.
در اینجا «روز» به معنای بیش از ۲۴ ساعت است، بیشتر شبیه یک دوره زمانی طولانی. اما در یک روز آینده مهیب، «روز خشم خدا» (صفنیا ۱:۱۸)، داوری وحشتناک آغاز خواهد شد. تاریخ آن برای هیچ کس جز خود خدا معلوم نیست. با این حال، آن روز آینده کاملاً قطعی است و هیچ راه فراری از آن نیست. خدا اجازه آن را نخواهد داد، اما با رحمت پناهگاهی ارائه می‌دهد:
خداوند را بجویید ... در روز خشم خداوند پناه خواهید یافت (صفنیا ۲:۳).
خشم شدید
خشم خدا در صفنیا ۱:۱۵، ۱:۱۸، ۲:۲ و ۳:۸ ذکر شده است. برای شروع درک معنای وحشتناک «خشم»، صفنیا را دوباره بخوانید و هر بار که «همه چیز» یا «همه» داوری یا نابود می‌شود، یادداشت کنید. در صفنیا ۲:۵ و ۳:۶ می‌خوانیم که «هیچ کس باقی نخواهد ماند.» خشم خدا هدفمند، اجرا شده و کامل است. قدوسیت خدا نمی‌تواند با گناه در هیچ شکل و شمایلی همزیستی کند – گناه باید نابود شود. همکار صفنیا، نبی ناحوم، به طور گرافیکی در مورد این صحبت کرد:
خداوند خدایی حسود و انتقام‌جو است؛ خداوند انتقام می‌گیرد و پر از خشم است. خداوند از دشمنان خود انتقام می‌گیرد و خشم خود را علیه دشمنان خود حفظ می‌کند (ناحوم ۱:۲). این آیه موافقت با فرهنگ لغت تفسیری واین تعریف خشم خدا را آسان می‌کند: «گرما، خشم، حالت عصبانیت و غضب ... خدا به عنوان پادشاه متعال از گناهان و غرور مردم خود خشمگین است، زیرا آنها توهینی به قدوسیت او هستند.»
قوم خدا
البته ما انتظار داریم که خدا بی‌دینان را داوری کند، اما مطمئناً قوم خود خدا معاف هستند. اینطور نیست! صفنیا ۳:۱-۴ را بخوانید. قوم بی‌مبالات خدا، قوم بی‌ثمر او، قوم مغرور او، قوم سرکش او، به صراحت «یهودا و ... همه ساکنان اورشلیم» (صفنیا ۱:۴) – مردمی که به قلب او بسیار نزدیک بودند – او همه را در زمان مناسب داوری خواهد کرد. اما در اینجا کلمات او برای قوم برگزیده خود بود.
قوم خدا خدایان دیگر را می‌پرستیدند. اورشلیم شهری توصیف شده است که در آن شورش وجود داشت: مردم به هیچ کس جز خودشان گوش نمی‌دادند؛ آنها خود را از پرستش واقعی خدا دور می‌کردند؛ رهبران مدنی و مذهبی آنها با غرور فکر می‌کردند که خدا را تحت کنترل دارند (صفنیا ۳:۲). خدا آنها را فراخواند اما «آنها هنوز مشتاق بودند که در تمام کارهای خود فاسد عمل کنند» (صفنیا ۳:۷). خدا در شرف نشان دادن تمام حقایق ناخواسته و ناخوشایند به آنها بود. مقلدان قوم خدا برای آنچه واقعاً بودند، افشا می‌شدند. همراه با ملت‌های بت‌پرست و کافر، داوری مهیب و وحشتناک خدا در انتظار همه کسانی بود که هنوز آشکارا گناه می‌کردند.
با خواندن گزارش‌های تاریخی همزمان یوشیا در دوم پادشاهان و دوم تواریخ، از دوم پادشاهان ۲۳:۲۵ شگفت‌زده شدم:
نه قبل و نه بعد از یوشیا پادشاهی مانند او نبود که با تمام قلب و با تمام جان و با تمام قوت خود، مطابق با تمام شریعت موسی، به خداوند روی آورد. فکر کردم، مطمئناً اکنون خدا خشم مقدس خود را برمی‌گرداند. اما اشتباه می‌کردم. ادامه دهید. با این حال، خداوند از شدت خشم شدید خود که به خاطر تمام کارهایی که منسی برای تحریک او به خشم انجام داده بود، علیه یهودا می‌سوخت، برنگشت. پس خداوند گفت: «من یهودا را نیز از حضور خود دور خواهم کرد» (۲۶-۲۷).
به همین ترتیب، دوم تواریخ ۳۴:۲۳-۲۵ می‌گوید:
این است آنچه خداوند، خدای اسرائیل می‌گوید: به (پادشاه) بگو من قصد دارم فاجعه‌ای بر این مکان و مردم آن بیاورم ... زیرا آنها مرا ترک کرده‌اند و برای خدایان دیگر بخور سوزانده‌اند و مرا با تمام کارهایی که دست‌هایشان انجام داده‌اند، به خشم آورده‌اند، خشم من بر این مکان ریخته خواهد شد و خاموش نخواهد شد. هر چند وحشتناک است، ما باید در مورد شدت خدای مهربان خود که از گناه متنفر است، بیاموزیم. اگر این صفات مهیب خدا را نادیده بگیریم، در نهایت خدایی ناتوان و ناقص را می‌پرستیم.
فیض باشکوه
در میان تمام این تاریکی، فیض وجود دارد. در دوم تواریخ ۳۴:۲۷ خدا پیامی ویژه به پادشاه یوشیا می‌دهد که تمام تلاش خود را برای خشنود کردن او می‌کرد. یوشیا یک مؤمن «باوجدان» اولیه بود.
زیرا قلب تو پاسخگو بود و خود را در برابر خدا فروتن کردی وقتی شنیدی که او علیه این مکان و مردم آن سخن گفت، و چون خود را در برابر من فروتن کردی و لباس‌های خود را پاره کردی و در حضور من گریه کردی، من تو را شنیده‌ام، خداوند اعلام می‌کند. یوشیا قبل از اینکه این داوری از خدای خشمگین او بیاید، در آرامش خواهد مرد.
تا زمانی که ما به دنبال احترام به خدا باشیم، او راهی برای ما فراهم خواهد کرد تا این کار را در نظر او انجام دهیم! این زنجیره فکری را که در صفنیا جریان دارد، ببینید.
- «در برابر خداوند متعال ساکت باشید» (صفنیا ۱:۷).
- «روز بزرگ خداوند نزدیک است» (صفنیا ۱:۱۴).
- «در آتش غیرت او تمام جهان مصرف خواهد شد» (صفنیا ۱:۱۸).
- «خداوند را بجویید، ای همه فروتنان ... پناه خواهید یافت» (صفنیا ۲:۳).
- «ملت‌ها در هر ساحلی او را پرستش خواهند کرد» (صفنیا ۲:۱۱).
- «خداوند ... عادل است ... او عدالت خود را اجرا می‌کند» (صفنیا ۳:۵).
- «تمام جهان با آتش خشم حسودانه من مصرف خواهد شد» (صفنیا ۳:۸).
- «خداوند ... مجازات شما را برداشته است ... دیگر هرگز از هیچ آسیبی نخواهید ترسید» (صفنیا ۳:۱۵).
- «خداوند ... برای نجات قدرتمند است. او از شما بسیار لذت خواهد برد، او شما را با محبت خود آرام خواهد کرد، او با آواز خواندن بر شما شادی خواهد کرد» (صفنیا ۳:۱۷).
- «در آن زمان من (خدا) شما را به خانه خواهم آورد» (صفنیا ۳:۲۰).
- یک عبارت در صفنیا ۳:۱۷ برای من معنای خاصی دارد. این عبارت روی کارتی نوشته شده بود که در سال ۲۰۰۶ وقتی برای برداشتن سرطان تهاجمی از گلویم به بیمارستان رفتم، برایم فرستاده شد. جراح مجبور شد حنجره‌ام را بردارد. دیگر نمی‌توانستم به طور طبیعی صحبت کنم و موعظه کنم. به کلمات «او شما را با محبت خود آرام خواهد کرد» (صفنیا ۳:۱۷) فکر کردم. با خود گفتم: «خدا مرا ساکت کرد!» من از آن رنج عبور کردم و اکنون از طرف دیگر لذت می‌برم. محدودیت‌هایم را یاد می‌گیرم و در چارچوب آنها زندگی می‌کنم. در آن سرطان تهدیدکننده زندگی، شدت خدا را دیدم. با زندگی کردن از طریق جراحی، می‌توانم رفتار مقتدرانه خدا را در به ثمر رساندن خیر از طریق تمام رویدادهای انسانی، حتی رویدادهای بد، بهتر درک کنم. وقتی پسر بودم، همیشه هنگام شستشو زمزمه می‌کردم. برادرم همیشه در مورد آن نظر می‌داد. دیگر نمی‌توانم زمزمه کنم، بنابراین به خدا گوش می‌دهم که او «با آواز خواندن بر (من) شادی می‌کند.» این شگفت‌انگیز است!
آنچه خدا می‌خواهد
ما سه چیز از صفنیا می‌آموزیم:
- شدت خدا یک واقعیت وحشتناک و شگفت‌انگیز است.
- حاکمیت خدا یک واقعیت وحشتناک و شگفت‌انگیز است.
- خدای نجات‌بخش را می‌توان برای نجات کاملاً مورد اعتماد قرار داد. او تمام کسانی را که فیض رحیمانه او عادل، فروتن، متواضع و باایمان ساخته است، به بهشت باز خواهد گرداند. قوم او تقلیدی از پسر او، عیسی مسیح هستند (رومیان ۸:۲۹؛ دوم قرنتیان ۳:۱۸).
- در نهایت، در صفنیا ۳:۹-۲۰ به ده عبارت «من خواهم» که خدا می‌گوید، توجه کنید. هر یک از آنها به تبدیل شدن ما به قوم مقدس خدای متعال کمک می‌کند. هر یک از ما در حال حاضر دور از خانه واقعی خود در بهشت زندگی می‌کنیم. هر روز ما را یک قدم به آن خانه نزدیک‌تر می‌کند. هر چالشی که با آن روبرو می‌شویم، فرصتی به ما می‌دهد تا در مورد فیض بیشتر بیاموزیم، تا لبه‌های ناهموار زندگی‌مان صاف شود تا برای جایگاه خود در بهشت مناسب شویم. سپس، خداوند می‌گوید: «در آن زمان من شما را به خانه خواهم آورد» (صفنیا ۳:۲۰). خدا هرگز زود یا دیر نمی‌کند. خدا همیشه به موقع است. در آمدن پادشاه جنگجو (تفسیر ولین)، دانیل وبر نوشت: «پشت هر وعده‌ای که کتاب مقدس می‌دهد، خدایی مقتدر نهفته است که مصمم است اراده او انجام شود.» چه فکر شگفت‌انگیزی!
