تأملاتی بر مزامیر فصح
چرا مزامیر فصح؟
ما مزامیر ۱۱۳-۱۱۸ را مزامیر فصح می‌نامیم زیرا مزامیر ۱۱۳-۱۱۴ قبل از شام فصح و مزامیر ۱۱۵-۱۱۸ بعد از شام خوانده می‌شدند. این مزامیر اخیر، که در متی ۲۶:۳۰ به آنها اشاره شده است، به احتمال زیاد به عنوان یک سرود قبل از مصلوب شدن عیسی با هم خوانده شدند: «و چون سرودی خواندند، به کوه زیتون رفتند.» او در فصح مصلوب شد!
خداوند را ستایش کنید
مزامیر فصح همگی ستایش خدا هستند، اما ۱۱۳ و ۱۱۷ با فراخوانی خاص هم «خادمان» فردی و سپس «همه ملت‌ها» برای ستایش خداوند آغاز می‌شوند. در این مزامیر، ما ستایش واقعی او را در چیزهایی مانند جلال دادن او به خاطر آنچه هست، به خاطر قدرت او، به خاطر رهایی معجزه‌آسای قومش، به خاطر تأمین رفاه روحانی آنها و به خاطر مراقبت او از آنها در زندگی و مرگ می‌بینیم. ما باید «قربانی ستایش را به خدا تقدیم کنیم» (عبرانیان ۱۳:۱۵ NIV) و این مزامیر نمونه‌های عالی برای ما هستند که از آنها پیروی کنیم.
نام خداوند را ستایش کنید
مزمور ۱۱۳:۱-۳ از ستایش «نام خداوند» سخن می‌گوید. ما اغلب از این عبارت استفاده می‌کنیم بدون اینکه متوجه شویم «نام» او به چه معناست. طبق فرهنگ لغت تفسیری W. E. Vine، در کتاب مقدس، «نام» به «همه آنچه یک نام دلالت دارد، از اقتدار، شخصیت، رتبه، جلال، قدرت، برتری و غیره، از هر چیزی که نام پوشش می‌دهد» اشاره دارد. ما باید خدا را با اعتراف به نام او ستایش کنیم (عبرانیان ۱۳:۱۵)، اما برای اینکه بتوانیم این کار را انجام دهیم، باید بدانیم که این به چه معناست. فرهنگ لغت تفسیری، در کتاب مقدس، «نام» به «همه آنچه یک نام دلالت دارد، از اقتدار، شخصیت، رتبه، جلال، قدرت، برتری و غیره، از هر چیزی که نام پوشش می‌دهد» اشاره دارد. ما باید خدا را با اعتراف به نام او ستایش کنیم (عبرانیان ۱۳:۱۵)، اما برای اینکه بتوانیم این کار را انجام دهیم، باید بدانیم که این به چه معناست.
ما نمونه‌هایی از این را در مزمور ۱۱۳ داریم، جایی که نام او توسط «خادمان» ستایش می‌شود که به او به عنوان کسی که از آنها مراقبت کرده است، نگاه می‌کنند. نام او با بازگو کردن اینکه چگونه آنها را از اسارت رهایی بخشید و در طول سفرشان حفظ کرد، ستایش می‌شود. نام او همچنین در مزمور ۱۱۸ با اشاره به کمک او در مشکلات خاص ستایش می‌شود.
خدا نجات می‌دهد، سپس رهایی می‌بخشد
عید فصح جشن نجات اسرائیل از بردگی در مصر بود. به همین ترتیب، شکستن نان در عشای ربانی تا حدی جشن نجات مسیحیان از بردگی گناه است: «مسیح، بره فصح ما، برای ما قربانی شده است» (اول قرنتیان ۵:۷). پس از رهایی بنی‌اسرائیل، سفر آنها به سرزمین موعود آغاز شد، در حالی که برای ما، پس از رهایی، سفر زندگی مسیحی آغاز می‌شود.
هنگامی که اسرائیلیان مزمور ۱۱۴ را می‌خواندند، خدا را به خاطر انجام معجزات برای آنها ستایش می‌کردند. او دریا را شکافت (۱۱۴:۳)، آنها را از دشمن رهایی بخشید (۱۱۴:۱؛ خروج ۱۴:۱۶-۳۰)، آب را در بیابان در حوریب (۱۱۴:۸؛ خروج ۱۴:۱۶) و در قادش (۱۱۴:۸؛ اعداد ۲۰:۱-۴) فراهم کرد، و آنها را با امنیت به رود اردن رساند و جریان آن را متوقف کرد تا بتوانند عبور کرده و وارد سرزمین موعود شوند (۱۱۴:۳،۵؛ یوشع ۳:۱۴-۱۷). به همین ترتیب، ما می‌توانیم خدا را به خاطر مراقبت از نیازهایمان در طول راه تا زمانی که خداوند ما بیاید تا ما را به خانه پدرش – سرزمین موعود ما – ببرد، ستایش کنیم (یوحنا ۱۴:۱-۴).
معجزات آن زمان و اکنون
مزمور ۱۱۴ بر معجزاتی که خدا برای قومش در سفرشان انجام داد، تأکید می‌کند، و تأمین آب از صخره بسیار جالب است. امروز می‌دانیم که در زیر صحرای سینا یک آبخوان وسیع وجود دارد که هزاران سال است در آنجا بوده است.۱ به نظر می‌رسد که منبع آب دو بار از صخره تأمین شده، و همچنین منبع آب «تلخ» در ماره (خروج ۱۵:۲۳-۲۵) بوده است. خدا می‌دانست که قومش در بیابان به آب نیاز خواهند داشت، بنابراین همه چیز را طوری ترتیب داد که آب برای آنها فراهم باشد. به همین ترتیب، ما می‌توانیم مطمئن باشیم که خدا «که ما را از پیش می‌شناخت» (رومیان ۸:۲۸) نیز نیازهای ما را پیش‌بینی کرده و آنها را تأمین خواهد کرد.
هنگامی که اسرائیل به غذا نیاز داشت، خدا به طور معجزه‌آسا مَنّ و گوشت فراهم کرد (خروج ۱۶:۱۳؛ اعداد ۱۱:۳۱-۳۲). این واقعیت که گوشت توسط بلدرچین‌هایی فراهم شد که ممکن است توسط بادهای غیرعادی از مسیر مهاجرت معمول خود منحرف شده باشند، ماهیت معجزه‌آسای آن را تغییر نمی‌دهد. خدا، که آب و هوا را کنترل می‌کند، به راحتی می‌توانست تغییر باد مورد نیاز را ایجاد کند (اعداد ۱۱:۳۱).
برخی معجزه شکافتن «دریایی که ... گریخت» (۱۱۴:۳،۵) را که راه اسرائیلیان را مسدود کرده بود، و سپس غرق شدن مصریان تعقیب‌کننده را توجیه می‌کنند. تمسخرکنندگان اشاره می‌کنند که این دریا در واقع «یوم سوت» – به معنای واقعی کلمه، «دریای نی» و هرگز «دریای سرخ» نبوده است. اما این مشکل ترجمه ۲ بی‌اهمیت است. هر دریایی که بود، برای اهداف خدا به سه طریق مناسب بود: برای مسدود کردن اسرائیلیان و وادار کردن آنها و مصریان تعقیب‌کننده به این فکر که به دام افتاده‌اند؛ برای تقسیم شدن هنگامی که خداوند در پاسخ به فریاد آنها «باد شرقی قوی» فرستاد، و برای اسرائیلیان «زمین خشک» شد تا عبور کنند؛ و برای غرق کردن مصریان هنگامی که «دریا به جای خود بازگشت» (خروج ۱۴:۲۷). فریاد آنها به خداوند به طرز قدرتمندی پاسخ داده شد! یوم سوت – به معنای واقعی کلمه، «دریای نی» و هرگز «دریای سرخ» نبوده است. اما این مشکل ترجمه ۲ بی‌اهمیت است. هر دریایی که بود، برای اهداف خدا به سه طریق مناسب بود: برای مسدود کردن اسرائیلیان و وادار کردن آنها و مصریان تعقیب‌کننده به این فکر که به دام افتاده‌اند؛ برای تقسیم شدن هنگامی که خداوند در پاسخ به فریاد آنها «باد شرقی قوی» فرستاد، و برای اسرائیلیان «زمین خشک» شد تا عبور کنند؛ و برای غرق کردن مصریان هنگامی که «دریا به جای خود بازگشت» (خروج ۱۴:۲۷). فریاد آنها به خداوند به طرز قدرتمندی پاسخ داده شد!
این واقعیت که «اردن بازگشت» (۱۱۴:۳،۵) – اشاره به معجزه در یوشع ۴:۲۳-۲۴ که به اسرائیل اجازه داد با امنیت عبور کرده و وارد سرزمین موعود شود – ممکن است یک پدیده طبیعی بوده باشد، به این معنی نیست که این رویداد یک معجزه نبوده است.۳
به همین ترتیب، هنگامی که ما از خداوند می‌خواهیم کاری برای ما انجام دهد و او با استفاده از فرآیندهای طبیعی پاسخ می‌دهد، به این معنی نیست که این یک معجزه نبوده است. ما باید باور داشته باشیم که خدا بسیاری از این معجزات را برای تأمین نیازهای قومش در پاسخ به دعاهای آنها انجام می‌دهد.
خدای آنها کجاست؟
سؤال «خدای آنها کجاست؟» توسط ملت‌های بی‌ایمان پرسیده شد (مزمور ۱۱۵:۲). در آن روز، مردم به مجسمه‌های حکاکی شده که بت‌هایشان بودند اشاره می‌کردند و می‌گفتند: «این خدای ماست! خدای شما کجاست؟» بدون اینکه متوجه شوند، شکاکان امروز علم را خدای خود می‌سازند و همین سؤال را می‌پرسند. آنها فریب خورده‌اند که فکر می‌کنند علم معتقد است خدایی وجود ندارد، که سؤال وجود خدا فراتر از حیطه آن است و همه توضیحات آن مادی‌گرایانه خواهد بود.
مرگ و مقدسین
مقدسین عهد عتیق بینشی را که ما در مورد وضعیت ایماندار در مرگ داریم، نداشتند. آنها برای رهایی از آن فریاد می‌زدند (مزمور ۱۱۶:۱-۸). اما با داشتن تعلیم مسیح و کلام، ما دیدگاه متفاوتی داریم. ما آرزو داریم که زندگی کنیم و در «کار پرثمر» مشغول شویم، و هنگامی که این کار انجام شد، «رحلت کنیم و با مسیح باشیم، که بسیار بهتر است» (فیلیپیان ۱:۲۰-۲۴). با این حال، مزمورنویس بینشی داشت، زیرا در مزمور ۱۱۶:۱-۵ نوشت: «مرگ مقدسین او در نظر خداوند گرانبهاست» (۱۱۶:۱۵).
هنگامی که ما در یادبود جمعی خداوند خود شرکت می‌کنیم، تأکید می‌کنیم که این فقط «تا زمانی که او بیاید» است (اول قرنتیان ۱۱:۲۶). ما می‌دانیم که او رفته است تا مکانی برای ما آماده کند و اینکه او باز خواهد گشت تا ما را با خود ببرد (یوحنا ۱۴:۲-۳). سپس ما با او زنده خواهیم بود، چه در زمان آمدن او مرده باشیم و چه زنده (اول تسالونیکیان ۴:۱۴-۱۷). با دانستن این، می‌توانیم بگوییم: «خدا را شکر! او پیروزی را از طریق خداوند ما عیسی مسیح به ما می‌دهد» (اول قرنتیان ۱۵:۵۷). به همین ترتیب، مزمورنویس در ۱۱۶:۱۷، هنگامی که به مرگ مقدسین می‌اندیشد، می‌گوید: «من قربانی شکرگزاری به تو تقدیم خواهم کرد و نام خداوند را خواهم خواند.»
خداوند به رفاه ما اهمیت می‌دهد
به فرمان خدا، کهانت هارونی – خاندان هارون (مزمور ۱۱۸:۳) – برای رفاه روحانی قومش تأسیس شد (خروج ۲۸:۱-۳). امروز، همه ایمانداران «به خانه‌ای روحانی برای کهانتی مقدس ... کهانتی سلطنتی» بنا می‌شوند (اول پطرس ۲:۵،۹). کلمه «خانه» به طور مجازی به ایمانداران به عنوان «سنگ‌های زنده» و به مسیح به عنوان «سنگ زاویه» اشاره دارد (اول پطرس ۲:۷). و مزمور ۱۱۸:۲۲ توسط پطرس نقل قول شده است. به عنوان کاهنان، ما «ستایش‌های او را که شما را از تاریکی به نور شگفت‌انگیز خود فراخوانده است، اعلام می‌کنیم» (اول پطرس ۲:۹).
مزمور ۱۱۸ نبوتی است
مانند بسیاری از مزامیر دیگر، مزمور ۱۱۸ وقایع مربوط به آمدن مسیح را پیشگویی کرد. بنابراین، آیات ۲۵-۲۶ توسط جمعیتی که شاخه‌های نخل حمل می‌کردند، هنگام ملاقات با عیسی در راه اورشلیم نقل قول شد. آنها او را به عنوان مسیح شناختند، و مانند همه یهودیان آن زمان، انتظار داشتند که وقتی مسیح بیاید، آنها را از حکومت روم نجات دهد. آنها فریاد زدند: «هوشعنا!» – که به معنای «اکنون نجات بده» است (متی ۲۱:۹). آنها آیه ۲۲ را که قبل از آیاتی که نقل قول کردند، نادیده گرفتند. این آیه رد شدن مسیح را پیشگویی کرد، و تنها بعداً در آیات ۲۵-۲۶ است که نجات پیشگویی شده فرا می‌رسد.
پطرس ۱۱۸:۲۲ را در رساله اول خود نقل قول کرد (اول پطرس ۲:۷). او و شاگردان آموخته بودند که انبیا پیش‌بینی کرده بودند که «مسیح باید این چیزها را متحمل شود و سپس وارد جلال خود شود» (لوقا ۲۴:۲۵-۲۶). رد شدن پیش‌بینی شده رخ داده است، اما ورود به پادشاهی او، به جلال او، هنوز باید محقق شود.
یهودیان با غرور فکر می‌کردند که همه چیز را فهمیده‌اند، اما نمی‌دانستند که کتب مقدسی را که با درک آنها مطابقت نداشت، نادیده گرفته بودند. این واقعیت باید ما را به فروتنی بیشتر و بحث و جدل کمتر در مورد درک خودمان از نبوت سوق دهد، زیرا ما نیز ممکن است برخی چیزها را اشتباه فهمیده باشیم، و برخی چیزها را هنوز باید یاد بگیریم!
مزامیر فصح با اعلام مزمورنویس به پایان می‌رسد: «تو خدای من هستی ... و من تو را سرافراز خواهم کرد. خداوند را شکر کنید زیرا او نیکوست؛ محبت او تا ابد باقی است» (مزمور ۱۱۸:۲۸-۲۹).
ما هم می‌توانیم همین کار را بکنیم.
یادداشت‌های پایانی
- ایسار، آریه. «آب فسیلی در زیر شبه‌جزیره سینا-نقب»، Scientific American ، ژوئیه ۱۹۸۵، صفحات ۱۰۴-۱۱۰. این آب فسیلی به دلیل غلظت بالای سولفات تلخ است؛ و اسرائیلیان، که به آب رود نیل عادت داشتند، آن را دوست نداشتند.
- این دریا به دلایل متعددی نمی‌توانست همان چیزی باشد که ما آن را دریای سرخ می‌نامیم، که مهمترین آنها این است که صخره‌های مرجانی بلند که آن را قرمز می‌کنند، مانع عبور آنها و مصریان می‌شد. منشأ ترجمه «دریای سرخ» مبهم است.
- خواندن تفسیر اچ. جی. بلر در تفسیر جدید کتاب مقدس، بازبینی شده؛ ویراستاران، دی. گاتری و همکاران، انتشارات ویلیام ایردمنز، ۱۹۷۰، صفحه ۲۳۷ آموزنده است: «در سال ۱۲۶۶ میلادی ... بستر رودخانه به مدت ده ساعت خشک ماند ... در سال ۱۹۲۷ یک زلزله باعث فروریختن کرانه غربی شد ... و اردن بیش از بیست و یک ساعت سد شد ... این توضیح به هیچ وجه از مداخله ماوراء طبیعی که راه را برای اسرائیل درست در لحظه‌ای که نیاز به عبور داشتند، باز کرد، نمی‌کاهد.»
