دعا چیست؟
مزمور ۱۰۹: ۲۱-۲۲ یک مثال خوب از دعای حقیقی است. داوود که توسط دشمنانش تحت ستم قرار گرفته بود، دعا کرد: «اما تو ای خداوند خدا، به خاطر نام خود با من رفتار کن؛ زیرا رحمت تو نیکو است، مرا نجات بده. زیرا من فقیر و نیازمندم و قلبم در درونم مجروح است» (KJV). سه چیز در این دعا یافت می‌شود:
درک یک نیاز مشخص، ضعف انسانی که به قدرت مطلق چنگ می‌زند، و اعتماد به رحمت و نیکویی خدا.
این مطابق با شرطی است که در عبرانیان ۱۱: ۶ ذکر شده است، که کسانی که به خدا نزدیک می‌شوند «باید باور کنند که او هست، و او پاداش‌دهنده کسانی است که او را با جدیت می‌جویند.» ایمان به اراده و نیکویی خدا ضروری است.
انسان مسیح عیسی بدون شک بزرگترین مثال دعای حقیقی است. آیه ۴ از مزمور ۱۰۹ می‌گوید: «به خاطر محبت من، آنها دشمنان من هستند: اما من خود را به دعا می‌سپارم.» این کلمات به صورت نبوی در مورد خداوند عیسی صحبت می‌کنند. کلمات «خود را به» توسط مترجمان اضافه شده‌اند، بنابراین متن در پایان آیه به معنای واقعی کلمه «اما من دعا می‌کنم» است. کتاب مقدس عددی توسط اف. دبلیو. گرانت آن را اینگونه ترجمه می‌کند: «... و من [همه] دعا هستم.» خداوند عیسی خود دعا بود. زندگی او یک بیان ثابت از وابستگی بود، که یکی از ویژگی‌های اصلی دعا است.
دعا نفس روحانی روح است. این تجلی زندگی روحانی است. در نظر بگیرید زمانی که شکنجه‌گر، شائول از طرسوس، به مسیح ایمان آورد. خداوند هنگامی که حنانیا را به سوی شائول فرستاد، گفت: «ببینید، او دعا می‌کند» (اعمال ۹:۱۱). این گواه قلب تغییر یافته و نفس زندگی الهی بود.
دعای حقیقی همچنین شکرگزاری، پرستش، التماس و شفاعت برای دیگران را بیان می‌کند.
چگونه دعا کنیم
۱. با ایمان دعا کنید.
خداوند تعلیم داد: «هر آنچه را که می‌خواهید، وقتی دعا می‌کنید، باور کنید که آنها را ... خواهید داشت» (مرقس ۱۱:۲۴). به مردان نابینایی که برای شفا نزد خداوند آمدند، او پرسید: «آیا باور دارید که من قادر به انجام این کار هستم؟» وقتی آنها پاسخ دادند: «بله، خداوند،» او چشمان آنها را لمس کرد و گفت: «مطابق با ایمان شما، برای شما باشد» (متی ۹:۲۸-۲۹). یعقوب نیز به ما در مورد درخواست با ایمان و عدم تردید یا شک (یعقوب ۱:۶-۷) آموزش می‌دهد.
۲. با روحیه‌ی بخشنده دعا کنید.
عیسی تعلیم داد: «و هرگاه برای دعا می‌ایستید، اگر چیزی علیه کسی دارید، ببخشید: تا پدر شما نیز که در آسمان است، خطاهای شما را ببخشد» (مرقس ۱۱:۲۵). این نیز در مثالی که او به شاگردان داد، مستتر است: «بدهی‌های ما را ببخش، همانطور که ما بدهکاران خود را می‌بخشیم» (متی ۶:۱۲). مزمورنویس گفت: «اگر در قلبم گناه را در نظر بگیرم، خداوند مرا نخواهد شنید» (مزمور ۶۶:۱۸).
۳. با شکرگزاری دعا کنید.
فیلیپیان ۴:۶ به ما تعلیم می‌دهد: «برای هیچ چیز نگران نباشید؛ بلکه در هر چیز با دعا و التماس و شکرگزاری، درخواست‌های خود را به خدا اعلام کنید.» شکرگزاری همیشه باید رویکرد ما به خدا را مشخص کند. «شکرگزار باشید» یک تشویق در کولسیان ۳:۱۵ است. مزامیر سرشار از عبارات شکرگزاری به خدا است و ما را ترغیب می‌کند که «با شکرگزاری به حضور او بیاییم» و «خداوند را شکر کنیم؛ نام او را بخوانیم» (مزمور ۹۵:۲، ۱۰۵:۱).
۴. با اعتراف دعا کنید.
یعقوب در مورد دعای ایمان می‌گوید: «خطاهای خود را به یکدیگر اعتراف کنید و برای یکدیگر دعا کنید تا شفا یابید» (یعقوب ۵:۱۶). این کلمات نشان می‌دهند که اعتراف به خطاها یا گناهان باید همراه با دعاهای ما به خدا باشد. این ویژگی اعتراف به ویژه در دعاهای عزرا و دانیال و در التماس‌های اسرائیل و لاویان در زمان نحمیا دیده می‌شود (عزرا ۹:۶-۱۰؛ دانیال ۹؛ نحمیا ۹:۳-۲۰).
۵. با روزه دعا کنید.
کتاب‌مقدس‌های قبلی و بسیاری دیگر در عهد عتیق و جدید، روزه و رنج را با دعا مرتبط می‌دانند (اعمال ۱۳:۲، ۱۴:۲۳؛ ۱ قرنتیان ۷:۵). خداوند ۴۰ روز روزه گرفت وقتی توسط شیطان وسوسه شد. او به شاگردانش گفت که نوع خاصی از دیو فقط با دعا و روزه بیرون رانده می‌شود (متی ۱۷:۲۱). روزه نشان‌دهنده انکار نفس از غذای ضروری و سایر چیزها، و تمرکز بر دعای جدی است.
۶. با شور و جدیت دعا کنید.
یعقوب به ما می‌گوید که «دعای مؤثر و پرشور یک مرد عادل بسیار کارساز است» و ایلیا «با جدیت دعا کرد» (یعقوب ۵:۱۶-۱۷). دعاهای پرشور، گرمی و شدت احساسات زیادی را بیان می‌کنند. آنها از درون وجود انسان سرچشمه می‌گیرند.
۷. با وجدان پاک دعا کنید.
یوحنا این جنبه از دعا را در اولین رساله خود به ما نشان می‌دهد. او گفت که ما باید «در عمل و در حقیقت محبت کنیم. و از این طریق می‌دانیم که از حقیقت هستیم و قلب‌های خود را در برابر او مطمئن خواهیم ساخت... ای عزیزان، اگر قلب ما ما را محکوم نکند، آنگاه به خدا اطمینان داریم. و هر چه را که بخواهیم، از او دریافت می‌کنیم، زیرا احکام او را نگاه می‌داریم و کارهایی را انجام می‌دهیم که در نظر او پسندیده است» (۱ یوحنا ۳:۱۸-۱۹، ۲۱-۲۲). این کلمات به ما تعلیم می‌دهند که اگر یک ایماندار در حقیقت خدا راه برود و آنچه را که در نظر او پسندیده است انجام دهد، قلب مطمئن می‌شود و انسان وجدان پاک و اطمینان به خدا دارد تا در دعا درخواست کند و آنچه را که خواسته است دریافت کند.
۸. در تسلیم به اراده خدا دعا کنید.
ما همچنین در اولین رساله یوحنا می‌خوانیم: «اگر چیزی را مطابق با اراده او بخواهیم، او ما را می‌شنود: و ... می‌دانیم که درخواست‌هایی را که از او خواسته‌ایم، داریم» (۱ یوحنا ۵:۱۴-۱۵). در دعا همیشه باید اراده خدا را برای خودمان در نظر بگیریم و به آن تسلیم شویم. خداوند عیسی در عذاب دعا کرد: «نه اراده من، بلکه اراده تو انجام شود» (لوقا ۲۲:۴۲).
۹. مشخص و مختصر دعا کنید.
خداوند به شاگردان دستور داد که از تکرارهای بیهوده یا سخنان زیاد مانند بت‌پرستان – افرادی که خدا را نمی‌شناسند – در دعا استفاده نکنند (متی ۶:۷). او همچنین بر درخواست مشخص برای نیازهایمان تأکید کرد (لوقا ۱۱:۵-۱۰). در جامعه ۵ به ما توصیه شده است که «کلمات ما کم باشد» و از «کثرت کلمات» در خانه خدا استفاده نکنیم (جامعه ۵:۲-۳).
۱۰. با پایداری دعا کنید.
در تشویق به دعا در افسسیان ۶:۱۸، کلمات «با تمام پایداری» را می‌یابیم. رومیان ۱۲:۱۲ می‌گوید: «در دعا ثابت‌قدم باشید.» بنابراین، پایداری و ادامه در دعا لازم است.
خدا ما را به دعا دعوت می‌کند
مسیحیان تشویق می‌شوند که «با جسارت به تخت فیض نزدیک شویم، تا رحمت بیابیم و فیض را برای کمک در زمان نیاز پیدا کنیم» (عبرانیان ۴:۱۶). این یک تخت فیض است که در آن رحمت و کمک قابل دستیابی است، که می‌توانیم به آن نزدیک شویم. داوری علیه گناه در صلیب جلجتا اجرا شده است، بنابراین ما با جسارت در دعا به تخت فیض بی‌شایستگی خدا نزدیک می‌شویم.
پولس پس از نوشتن اینکه ایمانداران با خون عیسی مسیح، که صلح ماست، نزدیک شده‌اند، گفت: «زیرا از طریق او هر دو [یهودی و غیریهودی] با یک روح به پدر دسترسی داریم» (افسسیان ۲:۱۸). چقدر مبارک است که بدانیم اکنون به خدا به عنوان پدر خود دسترسی داریم و می‌توانیم در این رابطه صمیمی و محبت‌آمیز یک فرزند با پدر، به او نزدیک شویم.
پولس در رومیان ۸ به ما اطمینان می‌دهد: «همچنین روح نیز ضعف‌های ما را یاری می‌کند: زیرا ما نمی‌دانیم برای چه باید دعا کنیم آنگونه که شایسته است: اما خود روح با ناله‌هایی برای ما شفاعت می‌کند» (رومیان ۸:۲۶). کتاب‌مقدس‌های دیگر در مورد «همیشه با هر دعا و التماس در روح دعا کردن» و «در روح‌القدس دعا کردن» صحبت می‌کنند (افسسیان ۶:۱۸؛ یهودا ۲۰).
خداوند همچنین تعلیم داد: «اگر دو نفر از شما در زمین در مورد هر چیزی که بخواهند، با هم توافق کنند، از پدر من برای آنها انجام خواهد شد» (متی ۱۸:۱۹). این یک وعده مبارک مربوط به دعای جمعی با یکدیگر است. در دعای مشترک قدرت و وعده خاصی وجود دارد، همانطور که بسیاری از مثال‌ها در کتاب‌مقدس نشان می‌دهند.
به چه کسی دعا کنیم؟
هنگامی که عیسی بر روی زمین بود، مستقیماً در پرستش و دعا مورد خطاب قرار می‌گرفت. «یک جذامی آمد و او را پرستش کرد و گفت: ای خداوند، اگر بخواهی، می‌توانی مرا پاک کنی. و عیسی دست خود را دراز کرد و او را لمس کرد و گفت: می‌خواهم؛ پاک شو. و فوراً جذام او پاک شد» (متی ۸:۲-۳). این فصل همچنین حوادث درخواست‌ها از خداوند عیسی (به متی ۸:۶، ۲۵، ۹:۲۷ مراجعه کنید) و پاسخ‌ها را ثبت می‌کند، که در سراسر انجیل‌ها نیز یافت می‌شوند.
عیسی مسیح خداست، بنابراین دعا را می‌توان به درستی مستقیماً به او خطاب کرد، همانطور که در اعمال رسولان و رساله‌ها می‌یابیم (به اعمال ۱:۲۴، ۴:۲۴، ۷:۵۹-۶۰، ۹:۶، ۱۰، ۱۰:۱۴؛ ۲ قرنتیان ۱۲:۸-۹؛ ۲ تسالونیکیان ۲:۱۶-۱۷ مراجعه کنید). به عنوان مسیح جلال‌یافته در آسمان، او در رساله‌ها با خدای پدر مرتبط دیده می‌شود. مکاشفه ۵ نشان می‌دهد که عیسی، بره خدا، در روزهای آینده توسط جماعت نجات‌یافته در آسمان پرستش و در ستایش مورد خطاب قرار خواهد گرفت.
ما این امتیاز را داریم که مستقیماً به خدا به عنوان پدر خود به نام خداوند عیسی مسیح دعا کنیم، و به ما اطمینان داده شده است که آنچه را که می‌خواهیم، دریافت خواهیم کرد. عیسی گفت: «و در آن روز از من چیزی نخواهید پرسید. آمین، آمین، به شما می‌گویم، هر چه از پدر به نام من بخواهید، او به شما خواهد داد. تا کنون به نام من چیزی نخواسته‌اید؛ بخواهید، و دریافت خواهید کرد، تا شادی شما کامل شود... زیرا خود پدر شما را دوست دارد، زیرا شما مرا دوست داشته‌اید» (یوحنا ۱۶:۲۳-۲۴، ۲۷). تنها به نام متعال عیسی است که می‌توانیم به پدر نزدیک شویم و هر چیزی را از او بخواهیم.
هیچ دعایی در کتاب‌مقدس به روح‌القدس، که او نیز خداست، خطاب نشده است، و هرگز به ما دستور داده نشده است که به این شخص الهی از الوهیت دعا کنیم. دلیل آن این است که او کسی است که در دعا به ما کمک می‌کند و برای ما شفاعت می‌کند (رومیان ۸:۲۶). او ما را قادر می‌سازد تا در روح به خدای پدر و به خداوند عیسی دعا کنیم (افسسیان ۶:۱۸؛ یهودا ۲۰).
کتاب‌مقدس هیچ مدرک یا اجازه‌ای برای دعا به دیگران به ما نمی‌دهد.
چه زمانی دعا کنیم
داوود، مزمورنویس، نوشت: «صدای مرا صبح خواهی شنید، ای خداوند؛ صبح دعای خود را به سوی تو خواهم فرستاد و به بالا خواهم نگریست» (مزمور ۵:۳). مهم است که در ابتدای روز، زمانی که ذهن شما روشن و تازه است و یک روز جدید پیش روی شماست، در دعا به خداوند روی آورید. ما نباید فقط روز را با خدا در دعا آغاز کنیم، بلکه با خواندن کلام او نیز.
داوود همچنین اعلام کرد: «شامگاه، و صبح، و ظهر، دعا خواهم کرد و با صدای بلند فریاد خواهم زد: و او صدای مرا خواهد شنید» (مزمور ۵۵:۱۷). به همین ترتیب، ما می‌یابیم که دانیال نبی عادت داشت سه بار در روز در اتاق خود بر زانوهایش در برابر خدای خود دعا کند و شکرگزاری کند، و این در حالی بود که فرمان پادشاه دعا به یهوه خدا را ممنوع کرده بود (دانیال ۶:۷-۱۰).
علاوه بر این اوقات منظم دعا، کتاب مقدس ما را تشویق می‌کند که «همیشه» و «بی‌وقفه» دعا کنیم (افسسیان ۶:۱۸؛ ۱ تسالونیکیان ۵:۱۷).
برای چه دعا کنیم
در بررسی برخی مواردی که کتاب مقدس ما را به دعا در مورد آنها هدایت می‌کند، می‌توانیم با تشویق جامع در فیلیپیان ۴:۶ آغاز کنیم، که می‌گوید: «برای هیچ چیز نگران نباشید؛ بلکه در هر چیز با دعا و التماس و شکرگزاری، درخواست‌های خود را به خدا اعلام کنید.» هیچ چیز آنقدر کوچک یا بزرگ نیست که نتوان در دعا و شکرگزاری با خدا در مورد آن صحبت کرد. به ما گفته شده است که دعا کنیم:
۱. برای همه مردم و مقامات.
پولس نوشت: «پس من تشویق می‌کنم که اول از همه، التماس‌ها، دعاها، شفاعت‌ها و شکرگزاری‌ها برای همه مردم انجام شود؛ برای پادشاهان و برای همه کسانی که در قدرت هستند؛ تا ما بتوانیم زندگی آرام و صلح‌آمیزی را در تمام پرهیزگاری و صداقت بگذرانیم» (۱ تیموتائوس ۲:۱-۲). آرزوی خدا این است که «همه مردم نجات یابند و به معرفت حقیقت برسند» (۱ تیموتائوس ۲:۴). ما باید برای همه بشریت دعا کنیم تا نجات یابند. در این دوران خطرناک و انقلابی، نیاز ویژه‌ای به دعا برای حاکمان و همه کسانی که در قدرت هستند وجود دارد. حکومت از خداست، و ما باید به آنها احترام بگذاریم و برای آنها دعا کنیم.
۲. برای زندانیان.
کلام در عبرانیان ۱۳ این است که ما باید «زندانیان را به یاد آوریم، گویی با آنها در بند هستیم: کسانی که بدرفتاری می‌شوند، گویی خودتان نیز در بدن هستید» (عبرانیان ۱۳:۳ JND). بسیاری از مسیحیان در دوران کتاب مقدس و در طول قرون، و حتی اکنون در روزگار ما، به خاطر ایمانشان در زندان‌ها رنج کشیدند. ما باید برای آنها دعا کنیم، گویی در روح با آنها در بند هستیم.
۳. برای خادمان خداوند.
پولس در رساله‌های خود اغلب از ایمانداران درخواست دعا می‌کرد. او در نامه‌ای به کلیسای افسس درخواست کرد: «... التماس برای همه مقدسین؛ و برای من، تا سخن گفتن به من داده شود، تا دهان خود را با جسارت باز کنم، تا راز انجیل را آشکار سازم» (افسسیان ۶:۱۸-۱۹ KJV). به تسالونیکیان نوشت: «بالاخره، ای برادران، برای ما دعا کنید، تا کلام خداوند آزادانه پیش رود و جلال یابد» (۲ تسالونیکیان ۳:۱).
۴. برای کسانی که تحت رنج و بیماری هستند.
یعقوب ۵ دستور می‌دهد: «آیا کسی از شما در رنج است؟ بگذارید دعا کند... آیا کسی از شما بیمار است؟ بگذارید بزرگان کلیسا را فراخواند؛ و بگذارید آنها بر او دعا کنند، و او را به نام خداوند با روغن مسح کنند: و دعای ایمان بیمار را نجات خواهد داد.» این وعده برکت است (یعقوب ۵:۱۳-۱۵).
۵. دعای گناهکار.
دعایی که گناهکار نجات‌نیافته می‌تواند با اطمینان از شنیده شدن آن دعا کند، دعای باجگیر است که «بر سینه خود کوبید و گفت: خدایا، بر من گناهکار رحم کن.» خداوند عیسی گفت که او به خانه‌اش توجیه شده بازگشت (لوقا ۱۸:۱۳).
موانع دعا
ما به طور خلاصه به برخی از چیزهایی اشاره می‌کنیم که موانعی برای پاسخگویی به دعاها ایجاد می‌کنند: قلبی محکوم‌کننده از وجدان بد (۱ یوحنا ۳:۲۰-۲۱)، روحیه‌ی شکاک (مرقس ۱۱:۲۳)، نگه داشتن گناه در قلب (مزمور ۶۶:۱۸)، شک یا بی‌اعتقادی (یعقوب ۱:۶-۷)، نیت‌های بد یا خودخواهانه (یعقوب ۴:۳)، و روابط نادرست بین زن و شوهر (۱ پطرس ۳:۷).
دعای ما
باشد که خداوند این تأملات در مورد دعا را برای همه خوانندگان ما برکت دهد و از طریق دعای زنده و پرشور پیروزی عطا فرماید.
